ಪಾಕಿಸ್ತಾನಕ್ಕೆ ‘ಜಲ’ ಕಂಟಕ: ರಾವಿ ನದಿಗೆ ಅಡ್ಡಲಾಗಿ ಶಾಹ್‌ಪುರ್-ಕಂಡಿ ಆಣೆಕಟ್ಟು ಪೂರ್ಣ!

ಭಾರತ ಮತ್ತು ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ನಡುವಿನ ಭೌಗೋಳಿಕ ಮತ್ತು ರಾಜಕೀಯ ಸಂಘರ್ಷಗಳು ದಶಕಗಳಿಂದಲೂ ಮುಂದುವರಿಯುತ್ತಿವೆ. ಆದರೆ ಈಗ ಈ ಸಂಘರ್ಷವು ‘ಜಲ ಸಮರ’ದ (Water War) ರೂಪ ಪಡೆಯುತ್ತಿದೆ. ಜಮ್ಮು ಮತ್ತು ಕಾಶ್ಮೀರ ಹಾಗೂ ಪಂಜಾಬ್ ಗಡಿಯಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಾಣವಾಗುತ್ತಿರುವ ಶಾಹ್‌ಪುರ್–ಕಂಡಿ ಆಣೆಕಟ್ಟೆ (Shahpur-Kandi Dam) ಪೂರ್ಣಗೊಳ್ಳುವ ಹಂತಕ್ಕೆ ಬಂದಿದೆ. ಈ ಆಣೆಕಟ್ಟು ಕೇವಲ ಒಂದು ಸಿವಿಲ್ ಇಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಕಟ್ಟಡವಲ್ಲ, ಬದಲಾಗಿ ಇದು ಸಿಂಧೂ ಜಲ ಒಪ್ಪಂದದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಭಾರತ ತನ್ನ ಹಕ್ಕನ್ನು ಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಪ್ರತಿಪಾದಿಸುತ್ತಿರುವ ಐತಿಹಾಸಿಕ ನಡೆಯಾಗಿದೆ. india pakistan water dispute

ಈ ಲೇಖನದಲ್ಲಿ ಶಾಹ್‌ಪುರ್–ಕಂಡಿ ಆಣೆಕಟ್ಟಿನ ಹಿನ್ನೆಲೆ, ಅದರ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆ ಮತ್ತು ಇದು ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ಮೇಲೆ ಬೀರಲಿರುವ ಗಂಭೀರ ಪರಿಣಾಮಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಸವಿಸ್ತಾರವಾಗಿ ಚರ್ಚಿಸೋಣ.

1. ಯೋಜನೆಯ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಮತ್ತು ದಶಕಗಳ ವಿಳಂಬ

ಶಾಹ್‌ಪುರ್–ಕಂಡಿ ಆಣೆಕಟ್ಟಿನ ಕಲ್ಪನೆ ಇಂದಿನದಲ್ಲ. ಇದರ ಇತಿಹಾಸ 1979ರಷ್ಟು ಹಳೆಯದು.

• ಅಡಿಗಲ್ಲು: 1982ರಲ್ಲಿ ಅಂದಿನ ಪ್ರಧಾನಿ ಇಂದಿರಾ ಗಾಂಧಿಯವರು ಈ ಯೋಜನೆಗೆ ಅಡಿಗಲ್ಲು ಹಾಕಿದ್ದರು.

• ತಡೆತಡೆಗಳು: ಪಂಜಾಬ್ ಮತ್ತು ಜಮ್ಮು–ಕಾಶ್ಮೀರ ಸರ್ಕಾರಗಳ ನಡುವಿನ ನೀರಿನ ಹಂಚಿಕೆ ಮತ್ತು ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ಒಳಜಗಳದಿಂದಾಗಿ ಈ ಯೋಜನೆ ದಶಕಗಳ ಕಾಲ ನೆನೆಗುದಿಗೆ ಬಿದ್ದಿತ್ತು.

• ಪುನರಾರಂಭ: 1995ರಲ್ಲಿ ಪಿ.ವಿ. ನರಸಿಂಹರಾವ್ ಅವರ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಚಾಲನೆ ನೀಡಲಾಯಿತಾದರೂ, ಪೂರ್ಣಪ್ರಮಾಣದ ಕೆಲಸ ಆರಂಭವಾಗಿದ್ದು 2018ರಲ್ಲಿ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರವು ಇದನ್ನು ‘ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಯೋಜನೆ’ ಎಂದು ಘೋಷಿಸಿದ ನಂತರ. ಸುಮಾರು ₹3,394 ಕೋಟಿ ವೆಚ್ಚದಲ್ಲಿ ಈ ಬೃಹತ್ ಆಣೆಕಟ್ಟು ಈಗ ಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ.

2. ಸಿಂಧೂ ಜಲ ಒಪ್ಪಂದ (Indus Waters Treaty) ಮತ್ತು ಭಾರತದ ಹಕ್ಕು

1960ರಲ್ಲಿ ಭಾರತ ಮತ್ತು ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ನಡುವೆ ಏರ್ಪಟ್ಟ ಸಿಂಧೂ ಜಲ ಒಪ್ಪಂದದ ಪ್ರಕಾರ ಆರು ಪ್ರಮುಖ ನದಿಗಳ ನೀರನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ.

• ಪೂರ್ವದ ನದಿಗಳು: ರಾವಿ, ಸಟ್ಲೇಜ್ ಮತ್ತು ಬಿಯಾಸ್ ನದಿಗಳ ನೀರಿನ ಮೇಲೆ ಭಾರತಕ್ಕೆ ಪೂರ್ಣ ಅಧಿಕಾರವಿದೆ.

• ಪಶ್ಚಿಮದ ನದಿಗಳು: ಸಿಂಧೂ, ಝೆಲುಂ ಮತ್ತು ಚೆನಾಬ್ ನದಿಗಳ ನೀರು ಪಾಕಿಸ್ತಾನಕ್ಕೆ ಮೀಸಲಾಗಿದೆ.

ಒಪ್ಪಂದದ ಪ್ರಕಾರ ರಾವಿ ನದಿಯ ನೀರನ್ನು ಭಾರತವು ತನಗೆ ಇಚ್ಛೆ ಬಂದಂತೆ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು. ಆದರೆ ಇಷ್ಟು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಶಾಹ್‌ಪುರ್–ಕಂಡಿ ಆಣೆಕಟ್ಟು ಇಲ್ಲದ ಕಾರಣ, ರಾವಿ ನದಿಯ ನೀರು ಹಳೆಯ ಲಖಾನ್‌ಪುರ್ ಆಣೆಕಟ್ಟಿನ ಮೂಲಕ ವ್ಯರ್ಥವಾಗಿ ಪಾಕಿಸ್ತಾನಕ್ಕೆ ಹರಿದು ಹೋಗುತ್ತಿತ್ತು. ಈಗ ಈ ಹೊಸ ಆಣೆಕಟ್ಟು ನಿರ್ಮಾಣದಿಂದ ಭಾರತ ತನ್ನ ಪಾಲಿನ ಒಂದು ಹನಿ ನೀರನ್ನೂ ಪಾಕಿಸ್ತಾನಕ್ಕೆ ಬಿಟ್ಟುಕೊಡದೆ ಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಲಿದೆ.

3. ಭಾರತಕ್ಕೆ ಸಿಗಲಿರುವ ಲಾಭಗಳು

ಈ ಆಣೆಕಟ್ಟು ಪೂರ್ಣಗೊಳ್ಳುವುದರಿಂದ ಭಾರತದ ಕೃಷಿ ಮತ್ತು ವಿದ್ಯುತ್ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ದೊಡ್ಡ ಮಟ್ಟದ ಕೊಡುಗೆ ಸಿಗಲಿದೆ:

• ನೀರಾವರಿ: ಪಂಜಾಬ್‌ನ 5,000 ಹೆಕ್ಟೇರ್ ಮತ್ತು ಜಮ್ಮು–ಕಾಶ್ಮೀರದ ಕಠುವಾ ಹಾಗೂ ಸಾಂಬಾ ಜಿಲ್ಲೆಗಳ ಸುಮಾರು 32,173 ಹೆಕ್ಟೇರ್ ಭೂಮಿಗೆ ನೀರಾವರಿ ಸೌಲಭ್ಯ ಸಿಗಲಿದೆ. ಇದು ಈ ಭಾಗದ ಬರಡು ಭೂಮಿಯನ್ನು ಸಮೃದ್ಧವಾಗಿಸಲಿದೆ.

• ವಿದ್ಯುತ್ ಉತ್ಪಾದನೆ: ಈ ಯೋಜನೆಯಿಂದ ಸುಮಾರು 206 ಮೆಗಾವಾಟ್ ಜಲವಿದ್ಯುತ್ ಉತ್ಪಾದಿಸುವ ಗುರಿ ಹೊಂದಲಾಗಿದೆ. ಇದರ ಹೆಚ್ಚಿನ ಲಾಭ ಪಂಜಾಬ್ ರಾಜ್ಯಕ್ಕೆ ಸಿಗಲಿದೆ.

• ಬರ ನಿವಾರಣೆ: ಜಮ್ಮು-ಕಾಶ್ಮೀರದ ಕಠುವಾ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಎದುರಾಗುವ ನೀರಿನ ಅಭಾವಕ್ಕೆ ಈ ಆಣೆಕಟ್ಟು ಶಾಶ್ವತ ಪರಿಹಾರ ನೀಡಲಿದೆ.

4. ಪಾಕಿಸ್ತಾನಕ್ಕೆ ಎದುರಾಗಿರುವ ಭೀತಿ: ಜಲಕ್ಷಾಮದ ಎಚ್ಚರಿಕೆ

ಈ ಆಣೆಕಟ್ಟಿನ ನಿರ್ಮಾಣ ಪಾಕಿಸ್ತಾನಕ್ಕೆ ದೊಡ್ಡ ತಲೆನೋವಾಗಿ ಪರಿಣಮಿಸಿದೆ. ಈಗಾಗಲೇ ಆರ್ಥಿಕವಾಗಿ ಹೈರಾಣಾಗಿರುವ ಪಾಕಿಸ್ತಾನಕ್ಕೆ ಇದು ‘ಜಲಕ್ಷಾಮ’ದ ಭೀತಿಯನ್ನು ತಂದೊಡ್ಡಿದೆ.

• ಲಾಹೋರ್‌ಗೆ ಹೊಡೆತ: ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ಪ್ರಮುಖ ನಗರವಾದ ಲಾಹೋರ್ ತನ್ನ ಅಂತರ್ಜಲ ಮತ್ತು ಕೃಷಿಗಾಗಿ ರಾವಿ ನದಿಯನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿದೆ. ನದಿಯ ಹರಿವು ನಿಂತರೆ ಲಾಹೋರ್‌ನ ಅಂತರ್ಜಲ ಮಟ್ಟ ಕುಸಿಯಲಿದೆ.

• ಕುಡಿಯುವ ನೀರಿನ ಸಮಸ್ಯೆ: ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾದ ಕೇಪ್ ಟೌನ್‌ನಲ್ಲಿ ಹಿಂದೆ ಉಂಟಾಗಿದ್ದ ಕುಡಿಯುವ ನೀರಿನ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟು ಈಗ ಲಾಹೋರ್‌ನಲ್ಲಿ ಮರುಕಳಿಸಬಹುದು ಎಂದು ತಜ್ಞರು ಎಚ್ಚರಿಸಿದ್ದಾರೆ.

• ಕೃಷಿ ನಾಶ: ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ಪಂಜಾಬ್ ಪ್ರಾಂತ್ಯದ ಕೃಷಿ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು ರಾವಿ ನದಿ ನೀರಿನ ಮೇಲೆ ನಿಂತಿವೆ. ಭಾರತ ನೀರನ್ನು ತಡೆಹಿಡಿದರೆ ಅಲ್ಲಿನ ಬೆಳೆಗಳು ಒಣಗಿ ಆಹಾರ ಭದ್ರತೆಗೆ ಧಕ್ಕೆಯಾಗಲಿದೆ.

5. ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕ ಮಹತ್ವ: ಆಪರೇಷನ್ ಸಿಂಧೂರ ಮತ್ತು ಉಗ್ರವಾದಕ್ಕೆ ಪ್ರತ್ಯುತ್ತರ

ಈ ಯೋಜನೆಯು ಕೇವಲ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ಸೀಮಿತವಾಗಿಲ್ಲ. ಗಡಿಯಲ್ಲಿ ಪಾಕಿಸ್ತಾನ ಪ್ರೇರಿತ ಉಗ್ರವಾದಕ್ಕೆ ಭಾರತ ನೀಡುತ್ತಿರುವ ‘ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕ ಏಟು’ ಇದಾಗಿದೆ. ಪಹಲ್ಗಾಮ್ ಮತ್ತು ಜಮ್ಮು ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ನಡೆದ ಉಗ್ರರ ದಾಳಿಗಳ ನಂತರ ಭಾರತವು “ಭಯೋತ್ಪಾದನೆ ಮತ್ತು ಮಾತುಕತೆ ಜೊತೆಯಾಗಿ ಸಾಗಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ, ಹಾಗೆಯೇ ಭಯೋತ್ಪಾದನೆ ಮತ್ತು ನೀರಿನ ಹರಿವು ಕೂಡ ಒಟ್ಟಾಗಿ ಇರಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ” ಎಂಬ ಸಂದೇಶವನ್ನು ರವಾನಿಸಿದೆ. ಸಿಂಧೂ ಜಲ ಒಪ್ಪಂದವನ್ನು ಅಮಾನತುಗೊಳಿಸುವ ಕುರಿತು ಭಾರತ ಯೋಚಿಸುತ್ತಿರುವುದು ಪಾಕಿಸ್ತಾನಕ್ಕೆ ನಡುಕ ಹುಟ್ಟಿಸಿದೆ.

6. ಪರಿಸರ ಮತ್ತು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ಸಮತೋಲನ

55.5 ಮೀಟರ್ ಎತ್ತರದ ಈ ಆಣೆಕಟ್ಟು 7.7 ಕಿ.ಮೀ ಉದ್ದದ ಕಾಲುವೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಪರಿಸರಕ್ಕೆ ಧಕ್ಕೆಯಾಗದಂತೆ ಆಧುನಿಕ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಬಳಸಿ ಇದನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ. ಈ ಭಾಗದ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮಕ್ಕೂ ಇದು ಪುಷ್ಟಿ ನೀಡುವ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಿದೆ.

7. ಪಂಜಾಬ್ ಮತ್ತು ಜಮ್ಮು-ಕಾಶ್ಮೀರದ ನಡುವಿನ ‘ಸಹಕಾರ’ದ ಮಾದರಿ

ಈ ಯೋಜನೆಯು ಕೇವಲ ಇಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಸಾಧನೆಯಲ್ಲ, ಬದಲಾಗಿ ಭಾರತದ ಎರಡು ಪ್ರಮುಖ ರಾಜ್ಯಗಳ ನಡುವಿನ ಒಕ್ಕೂಟ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಯಶಸ್ಸಿಗೆ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿದೆ. ದಶಕಗಳ ಕಾಲ ಪಂಜಾಬ್ ಮತ್ತು ಜಮ್ಮು-ಕಾಶ್ಮೀರ ರಾಜ್ಯಗಳ ನಡುವೆ ನೀರಿನ ಹಂಚಿಕೆ ಮತ್ತು ವೆಚ್ಚದ ವಿಚಾರವಾಗಿ ಭಿನ್ನಾಭಿಪ್ರಾಯಗಳಿದ್ದವು. ಆದರೆ, ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರದ ಮಧ್ಯಸ್ಥಿಕೆ ಮತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹಿತಾಸಕ್ತಿಯನ್ನು ಗಮನದಲ್ಲಿಟ್ಟುಕೊಂಡು ಎರಡೂ ರಾಜ್ಯಗಳು ಒಮ್ಮತಕ್ಕೆ ಬಂದಿರುವುದು ಶ್ಲಾಘನೀಯ. ಈ ಸಹಕಾರವು ಭವಿಷ್ಯದಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಇತರ ನದಿ ವಿವಾದಗಳಾದ ಕಾವೇರಿ ಅಥವಾ ಮಹದಾಯಿ ವಿವಾದಗಳಿಗೆ ಒಂದು ಮಾದರಿಯಾಗಬಲ್ಲದು. ರಾಜ್ಯಗಳು ಪರಸ್ಪರ ಕಿತ್ತಾಡುವುದನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ರಾಷ್ಟ್ರದ ಸಂಪನ್ಮೂಲವನ್ನು ಪರಕೀಯರ ಪಾಲಾಗದಂತೆ ತಡೆಯಲು ಒಂದಾದರೆ ಎಂತಹ ಅದ್ಭುತ ಫಲಿತಾಂಶ ಸಿಗುತ್ತದೆ ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಶಾಹ್‌ಪುರ್–ಕಂಡಿ ಯೋಜನೆಯೇ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಉದಾಹರಣೆ.

8. ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹತಾಶೆ ಮತ್ತು ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕ ಸೋಲು

ಭಾರತವು ಈ ಆಣೆಕಟ್ಟನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುವ ಮೂಲಕ ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ತನ್ನ ‘ಜಲ ಹಕ್ಕು’ಗಳನ್ನು (Water Rights) ದೃಢವಾಗಿ ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿದೆ. ಪಾಕಿಸ್ತಾನವು ಈ ಯೋಜನೆಯ ವಿರುದ್ಧ ವಿಶ್ವಬ್ಯಾಂಕ್ ಅಥವಾ ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ದೂರು ನೀಡಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದರೂ, ಅದು ಸಫಲವಾಗುವುದು ಕಷ್ಟ. ಏಕೆಂದರೆ 1960ರ ಸಿಂಧೂ ಜಲ ಒಪ್ಪಂದದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಭಾರತಕ್ಕೆ ರಾವಿ ನದಿಯ ಮೇಲೆ ಇರುವ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ಜಗತ್ತಿನ ಯಾವುದೇ ಶಕ್ತಿ ಪ್ರಶ್ನಿಸುವಂತಿಲ್ಲ. ಈ ನಿರ್ಧಾರವು ಪಾಕಿಸ್ತಾನಕ್ಕೆ ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕವಾಗಿ ದೊಡ್ಡ ಹಿನ್ನಡೆಯಾಗಿದೆ. ಭಾರತವು ಸದ್ದಿಲ್ಲದೆ ತನ್ನ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯವನ್ನು ಬಲಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಮೂಲಕ, ಗಡಿಯಾಚೆಗಿನ ಪ್ರಚೋದನೆಗಳಿಗೆ ‘ಯುದ್ಧ’ ಮಾಡದೆಯೇ ಬಲವಾದ ಪ್ರತ್ಯುತ್ತರ ನೀಡಬಹುದು ಎಂಬುದನ್ನು ಜಗತ್ತಿಗೆ ತೋರಿಸಿಕೊಟ್ಟಿದೆ.

“ಯುದ್ಧಗಳು ಕೇವಲ ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರಗಳಿಂದ ನಡೆಯುವುದಿಲ್ಲ, ಹರಿಯುವ ನೀರನ್ನು ಹಕ್ಕಿನಿಂದ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಕೂಡ ಒಂದು ದೇಶಪ್ರೇಮದ ವಿಜಯವೇ.”

9. ಹವಾಮಾನ ಬದಲಾವಣೆಯ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ‘ಜಲ ಭದ್ರತೆ’ಯ ಮಹತ್ವ

ಜಾಗತಿಕ ತಾಪಮಾನ ಏರಿಕೆ ಮತ್ತು ಹವಾಮಾನ ಬದಲಾವಣೆಯಿಂದಾಗಿ ಮುಂಬರುವ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ‘ನೀರು’ ಅತ್ಯಂತ ಅಮೂಲ್ಯವಾದ ಮತ್ತು ಸಂಘರ್ಷಮಯವಾದ ಸಂಪನ್ಮೂಲವಾಗಲಿದೆ. ಅಂತಹ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, ನದಿಗಳ ನೀರನ್ನು ಸಮರ್ಪಕವಾಗಿ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳುವುದು ಭಾರತದ ದೀರ್ಘಕಾಲದ ಜಲ ಭದ್ರತೆಗೆ (Water Security) ಅತಿ ಅಗತ್ಯವಾಗಿದೆ. ಶಾಹ್‌ಪುರ್–ಕಂಡಿ ಆಣೆಕಟ್ಟಿನಂತಹ ಯೋಜನೆಗಳು ಮಳೆಗಾಲದಲ್ಲಿ ವ್ಯರ್ಥವಾಗಿ ಸಮುದ್ರ ಸೇರುವ ಅಥವಾ ನೆರೆಯ ರಾಷ್ಟ್ರಕ್ಕೆ ಹರಿಯುವ ನೀರನ್ನು ಉಳಿಸಿ, ಬರಗಾಲದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ರೈತರಿಗೆ ಮತ್ತು ಜನಸಾಮಾನ್ಯರಿಗೆ ನೆರವಾಗಲಿವೆ. ಇದು ಕೇವಲ ಇಂದಿನ ಅಗತ್ಯವಲ್ಲ, ಬದಲಾಗಿ ಮುಂದಿನ ತಲೆಮಾರಿಗೆ ನಾವು ನೀಡುತ್ತಿರುವ ‘ಜಲ ಕೊಡುಗೆ’ಯಾಗಿದೆ. ಭಾರತದ ಇಂತಹ ದಿಟ್ಟ ಹೆಜ್ಜೆಗಳು ದೇಶವನ್ನು ಸ್ವಾವಲಂಬನೆಯತ್ತ ಕೊಂಡೊಯ್ಯುವುದರಲ್ಲಿ ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ.

“ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ಅಣೆಕಟ್ಟು ಕಟ್ಟಿದಾಗ ಹತಾಶೆಗೊಳ್ಳುವುದು ವೈರಿ ಮಾತ್ರ, ನಗು ಹರಡುವುದು ದೇಶದ ರೈತನ ಮುಖದಲ್ಲಿ.”

---

ಲೇಖನದ ಮುಖ್ಯಾಂಶಗಳು:

1. ಆಣೆಕಟ್ಟಿನ ಹೆಸರು: ಶಾಹ್‌ಪುರ್–ಕಂಡಿ ಆಣೆಕಟ್ಟು.

2. ನದಿ: ರಾವಿ ನದಿ.

3. ಬಜೆಟ್: ₹3,394 ಕೋಟಿ.

4. ಪರಿಣಾಮ: ಪಾಕಿಸ್ತಾನಕ್ಕೆ ನೀರಿನ ಹರಿವು ಸಂಪೂರ್ಣ ಬಂದ್, ಭಾರತದ 37,000+ ಹೆಕ್ಟೇರ್ ಭೂಮಿಗೆ ನೀರು.

5. ವಿದ್ಯುತ್: 206 ಮೆಗಾವಾಟ್ ಉತ್ಪಾದನೆ.

 

ಉಪಸಂಹಾರ: ಜಲವೇ ಶಕ್ತಿ

ಭಾರತವು ಶಾಹ್‌ಪುರ್–ಕಂಡಿ ಆಣೆಕಟ್ಟಿನ ಮೂಲಕ ತನ್ನ ಹಕ್ಕನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುತ್ತಿದೆ. ಇದು ಪಾಕಿಸ್ತಾನಕ್ಕೆ ಕಠಿಣ ಸಂದೇಶವಾಗಿದೆ. ನೆರೆಯ ರಾಷ್ಟ್ರವು ಉಗ್ರವಾದವನ್ನು ಪೋಷಿಸುವುದನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸದಿದ್ದರೆ, ಭಾರತವು ತನ್ನ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳನ್ನು ರಾಷ್ಟ್ರಹಿತಕ್ಕಾಗಿ ಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಲಿದೆ ಎಂಬುದು ಇದರಿಂದ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗುತ್ತದೆ.

“ನೀರು ಕೇವಲ ಜೀವದ್ರವ್ಯವಲ್ಲ, ಅದು ದೇಶದ ಶಕ್ತಿ. ನಮ್ಮ ಪಾಲಿನ ಹನಿ ನೀರು ನಮ್ಮ ನೆಲದ ಹಸಿರು ಹೆಚ್ಚಿಸಲಿ, ವ್ಯರ್ಥವಾಗಿ ನೆರೆಮನೆ ಸೇರದಿರಲಿ.”

ಈ ಆಣೆಕಟ್ಟು ಪೂರ್ಣಗೊಂಡ ಮೇಲೆ ಉತ್ತರ ಭಾರತದ ರೈತರು ಸಮೃದ್ಧಿ ಕಾಣಲಿದ್ದಾರೆ, ಆದರೆ ಗಡಿಯ ಆಚೆ ಪಾಕಿಸ್ತಾನದಲ್ಲಿ ‘ಹನಿ ನೀರಿಗೂ’ ಹೋರಾಟ ನಡೆಯುವ ದಿನಗಳು ದೂರವಿಲ್ಲ. ನದಿ ನೀರು ಕೇವಲ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಅಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕ ಸಂಬಂಧಗಳನ್ನೂ ನಿರ್ಧರಿಸುವ ಶಕ್ತಿ ಹೊಂದಿದೆ ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಈ ಯೋಜನೆಯೇ ಸಾಕ್ಷಿ.